Geschiedenis
Geschiedenis.
De Bouwhoeve is gelegen op de grens tussen Wortel en Hoogstraten. Deze hoeve was eeuwen
lang eigendom van de kasteelheren van Hoogstraten. Daarom werd zij soms ook
‘Kasteelhoeve’ genoemd. Naast deze beide benamingen werd zij ook wel eens de Blauwhoeve
geheten, dit door het feit dat de dakbedekking lange tijd bestond uit blauwe pannen..
Het ontstaan van de bouwhoeve gaat ver terug in de tijd. In 1442 is er voor het eerst sprake
van een hoeve op deze plek. Het ging toen zelfs om 2 hoeven die gelegen waren in één veld
tegenover het Gelmelslot. Samen omvatten zij huizen, hoven, boomgaarden, beemden, landerijen,
heiden, weiden en bossen met een totale oppervlakte van ongeveer 200 bunder (200
Ha). Deze hoeven waren bezit van de toenmalige Heer van Hoogstraten : Frank van Borselen
(1395-1470). De boerderijen werden aan pachters verhuurd, vanaf 1752 werd één van die
hoeven uitgebaat door de regie van het kasteel.
In 1772 liet Prins Maximiliaan van Salm-Salm (de eerste Hertog van Hoogstraten) op zijn kosten
de twee hoeven samenvoegen tot één grote hoeve die hij voor zijn genoegen liet uitbaten.
In die tijd lag de hoeve aan de zuidelijke hoek van de huidige baan naar Wortel. Deze baan
werd rond 1850 rechtdoor getrokken naar Wortel. De oude straat tegenover de Bouwhoeve
is echter nog zichtbaar en maakt nog steeds de scheiding tussen de twee dorpen.
Om een beeld te geven van de grootte van deze hoeve in deze tijd geef ik hier een stukje
tekst uit het verslag van J.A. Brosry ( de rentmeester van de kasteelheer van hoogstraten in
1773):
“Men woonde hier in de heide, waar de boeren arm waren. Acht mijlen in het rond telde men
weinig hoeven die half zoveel grond onder de ploeg hadden als de kasteelhoeve.”
In 1845 werden er verkopingen van de Salm-Salm goederen georganiseerd in Wortel. Toen
werd ook de Bouwhoeve verkocht. Een zekere mejuffrouw De Beuckelaer werd toen de eigenares
van deze hoeve.
Deze mejuffrouw De Beuckelaer liet in 1880 de kapel naast de Bouwhoeve bouwen. De kapel
is opgedragen aan het Heilig Hart van Jezus. In de nok werd een mooi opschrift geplaatst.
‘Komt allen tot mij, die belast en vermoeid zijt, en ik zal u ruste geven’ (ideaal antistressoord)
Het plan werd ontworpen door architect Ern. Pelgrims van Antwerpen.
In 1925 werd onze familie, de familie Geens de eigenaren van de Bouwhoeve. Nadat de oorlogsbeschadigingen
aan de kapel werden hersteld werd er van 1948 tot 1954 jaarlijks een
avondprocessie gehouden op de dag van het feest van het Heilig Hart van Jezus. Deze avondprocessies
dienden om Gods zegen af te smeken over de wederopbouw van de Hoogstraatse
kerk die door het oorlogsgeweld bijna volledig verwoest was. Dit was niet zo’n kleine processie.
Er namen regelmatig zo’n 1200 parochianen uit Hoogstraten en Wortel aan deel.
De hoeve van 1772 brandde af in 1942 bij een nachtelijk bombardement met brandbommen,
gelost door een Engels vliegtuig in moeilijkheden. In 1943 werd ze herbouwd tot twee afzonderlijke
boerderijen zoals helemaal in het begin in 1442.
In 1980 is het kapelletje voor de laatste keer prachtig gerestaureerd door de heer Jaak
Geens, mededirecteur van de fabriek ‘De Ster’ ( Duni). Een paar jaar geleden werd het H.
Hartbeeld ontvreemd uit deze kapel.